Technomorphica voorwoord
Dutch version by V2_ of the Foreword to "Technomorphica" 1997.
In 1992 publiceerde V2_Organisatie, centrum voor kunst en (media)technologie, het Boek voor de Instabiele Media. Het boek ging uitgebreid in op de problematische verhouding tussen de museale kunst en de mediakunst: wat onderscheidt en verbindt deze twee ontwikkelingen? Het maakte een eerste inventarisatie van de specifieke kwaliteiten van de mediakunst en deed dit aan de hand van interdisciplinaire projecten van kunstenaars en wetenschappers.
TechnoMorphica kan in zekere zin gezien worden als voortzetting van het Boek voor de Instabiele Media, hoewel er een geheel andere invalshoek is gekozen om de huidige mediakunst te belichten. Nu, vijf jaar later, zien we dat mediakunst zich sterk heeft ontwikkeld. Zij laat zich nauwelijks beschrijven in de klassieke termen waarmee de kunsttheorie het kunstwerk analyseert en waarin het autonome kunstwerk en de autonome kunstenaar centraal staan.
Inmiddels is er over de mediakunst een brede discussie op gang gekomen die zich richt op dynamische relaties en meervoudige verbanden waarbinnen kunstwerken tot stand komen. Dit gesprek beperkt zich niet uitsluitend tot het gebied van de kunst maar overlapt met de discussie die op andere terreinen gevoerd wordt – ondermeer architectuur, planologie, neurologie, wiskunde en filosofie – en waarin de relatie tussen mens en technologie centraal staat.
TechnoMorphica is een weerslag van deze discussie en scherpt deze verder aan. In dit boek komen veertien schrijvers – kunstenaars, architecten, filosofen en wetenschappers – aan het woord die het steeds verder versmelten van het biologische en technologische aan de orde stellen. Deze ontwikkeling vreet aan de basis van wat wordt aangeduid als het subject, het autonome individu en het autonome kunstwerk: begrippen die bepalend zijn geweest voor niet alleen de filosofische en kunsttheoretische discussie in deze eeuw, maar vooral ook voor ons zelfbewustzijn.
In dit boek wordt dan ook een fundamenteel veranderde kijk op de realiteit geponeerd, waarin begrippen als dynamiek en complexiteit, toeval, zelforganisatie en interactiviteit elementair zijn geworden bij het beschrijven van biologische en technologische processen. Geconstateerd wordt dat in de vorming van ons realiteitsbesef verschillende processen door elkaar heen lopen en elkaar tegenwerken of met elkaar samenwerken. Wat voor rol speelt de mediakunst in het beleefbaar maken, becommentariëren en vormgeven van deze realiteit?
De klassieke scheidingen en tegenstellingen tussen natuur en cultuur, mens en machine, lichaam en geest, die bepalend zijn voor ons begrip over – en beheersing van – de realiteit, staan bijna haaks op de realiteiten die in dit boek beschreven worden. Disciplines en concepten, in de kunst zowel als in de wetenschap, doordringen elkaar steeds meer. Deze constatering en ervaring speelt bij V2_Organisatie al langere tijd een bepalende rol in het ontwikkelen van de programma's en het definiëren van de specifieke kwaliteiten en kenmerken van de mediakunst. In het beschrijven van de elementaire veranderingen en de gemeenschappelijke processen die bepalend zijn voor alle vak- en kunstdisciplines in relatie tot het technologische raken we aan de wortels van de mediakunst.
